SGK Prim ve Sigorta Rehberi 2026

Son güncelleme: 16 Ekim 2026 · Kaynak: 5510 sayılı Kanun, 7566 sayılı Kanun (RG 19.12.2025), SGK Genelgesi 2026/2 (prime esas kazanç sınırları), 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu

Türkiye'de bir işverene bağlı çalışan, kendi adına iş yapan ya da kamuda görev alan herkes Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kapsamında sigortalıdır. Maaşınızdan her ay kesilen SGK primleri; sağlık hizmetleri, emeklilik, iş kazası, analık ve işsizlik gibi güvencelerin kaynağıdır. Buna rağmen pek çok çalışan bordrodaki kesintilerin neye karşılık geldiğini, işverenin kendisi için ne kadar ödediğini ve emeklilik için kaç gün daha prim gerektiğini bilmiyor.

Bu rehberde SGK prim oranları 2026 tablosunu, 1 Ocak 2026'da yürürlüğe giren 7566 sayılı Kanun'la gelen değişiklikleri, prime esas kazanç taban ve tavanını, 4/a–4/b–4/c farklarını, hizmet dökümünün nasıl okunacağını, emeklilik prim günü şartlarını, eksik gün kodlarını ve borçlanma seçeneklerini örnek hesaplarla anlatıyoruz. Kendi rakamlarınızı görmek için SGK prim hesaplama aracını yazıyla birlikte kullanabilirsiniz.

4/a, 4/b ve 4/c Sigortalılık Farkları

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 4. maddesi sigortalıları üç gruba ayırır. Hangi gruba girdiğiniz prim oranınızı, emeklilik için gereken gün sayısını ve primi kimin ödediğini belirler.

Aynı anda birden fazla statüde çalışma olursa, kural olarak önce başlayan sigortalılık geçerli sayılır; 4/a ile 4/b çakışırsa 4/a esas alınır. Emeklilik dilekçesi verirken son 1.260 gün içinde en çok hangi statüde prim ödendiyse aylık o statüye göre bağlanır. Bu yüzden statü değiştirmeyi düşünenlerin, özellikle emekliliğe az kalmışsa, hesabı önceden yapması gerekir.

SGK Prim Oranları 2026 (4/a)

7566 sayılı Kanun ile 1 Ocak 2026'dan itibaren işveren paylarında iki değişiklik yapıldı: malullük-yaşlılık-ölüm (MYÖ) sigortası işveren payı %11'den %12'ye, kısa vadeli sigorta kolları primi %2'den %2,25'e çıktı. İşçi payı değişmedi. 2026'da geçerli oranlar şöyledir:

Yani brüt maaşınızın %15'i sizden kesilir, işveren de brüt maaşın üzerine %23,75 öder. Toplamda brüt ücretin %38,75'i SGK'ya yatırılır. Primlerini zamanında ödeyen ve borcu olmayan işverenler Hazine desteğinden (5510 md. 81/ı) yararlanır: 2026'da bu destek imalat dışı sektörlerde 2 puan (işveren SGK payı %21,75 → %19,75; işsizlikle birlikte %21,75), imalat sektöründe 5 puandır (işsizlikle birlikte %18,75). 2025'te imalat dışı destek 5 puandı; düşürülmesi işveren maliyetini artırdı.

Prime Esas Kazanç: Taban ve Tavan 2026

SGK primi brüt ücretin tamamı üzerinden değil, prime esas kazanç (PEK) üzerinden hesaplanır. PEK'in alt ve üst sınırı vardır ve SGK Genelgesi 2026/2 ile 2026 yılı için şöyle belirlenmiştir:

Taban, brüt asgari ücrete eşittir. 7566 sayılı Kanun ile tavan, asgari ücretin 7,5 katından 9 katına yükseltildi; bu nedenle 2026 tavanı 247.725 TL değil 297.270 TL'dir. Pratikte bunun anlamı şudur:

• Tam ay çalışan birinin bildirilen kazancı 33.030 TL'nin altında olamaz. Kısmi süreli çalışanlarda taban, çalışılan gün sayısı kadar uygulanır.
• Brüt ücretiniz 297.270 TL'yi aşsa bile prim en fazla bu tutar üzerinden kesilir. Örneğin 350.000 TL brüt ücrette işçi kesintisi 297.270 × %15 = 44.590,50 TL olur; aşan kısımdan prim alınmaz.
• İkramiye, prim ve fazla mesai gibi ödemeler PEK'e dahildir. Yemek bedelinin günlük 158 TL'ye kadarki kısmı (2026), aile yardımının 3.303 TL'ye ve çocuk yardımının çocuk başına 660,60 TL'ye kadarki kısmı primden istisnadır.

Örnek SGK Prim Hesaplamaları (2026)

Örnek 1: Asgari ücretli çalışan

Örnek 2: 50.000 TL brüt maaş

Bağ-Kur (4/b) ve İsteğe Bağlı Sigorta Primi 2026

Kendi adına çalışanlar primin tamamını kendileri öder. 2026'da Bağ-Kur prim oranı, MYÖ'deki 1 puanlık artışla %35,75 olmuştur. Asgari kazanç üzerinden aylık en düşük Bağ-Kur primi 33.030 × %35,75 = 11.808,23 TL'dir. Sigortalı, taban ile tavan arasında daha yüksek bir kazanç beyan ederek emekli aylığını artırabilir. Primini düzenli ödeyen ve borcu olmayan Bağ-Kur'lular için ayrıca Hazine indirimi uygulanabilir; güncel indirimli tutarı e-Devlet'teki borç sorgulama ekranından görebilirsiniz.

İsteğe bağlı sigorta, zorunlu sigortalı olmayan (örneğin çalışmayan, ev hanımı ya da yurt dışında yaşayan) kişilerin prim günlerini tamamlamasını sağlar. Oran 2026'da %21 MYÖ + %12 GSS = %33'tür. En düşük aylık prim 33.030 × %33 = 10.899,90 TL, tavandan beyanda 98.099,10 TL'dir. İsteğe bağlı sigorta, emekliliğe birkaç yüz gün kalmış kişiler için bir seçenek olsa da maliyeti yüksek olduğundan önce borçlanma haklarınızı değerlendirmeniz daha ekonomik olabilir.

Sigorta Kolları ve Sağladıkları Haklar

1. Kısa vadeli sigorta kolları

İş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık sigortalarını kapsar. 4/a sigortalılarda primin tamamını işveren öder (%2,25). Sağladığı başlıca haklar:

• İş kazası veya hastalık nedeniyle rapor alınan günler için geçici iş göremezlik ödeneği
• İş kazası ya da meslek hastalığı sonrası sürekli iş göremezlik geliri
• Analık sigortası kapsamında doğum öncesi ve sonrası ödenek (doğum parası) ve emzirme ödeneği; ayrıntılar için doğum parası rehberine bakabilirsiniz

2. Uzun vadeli sigorta kolları (MYÖ)

Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarını kapsar. Emekli aylığının kaynağıdır ve bağlanacak aylık, prim ödediğiniz kazançlarla doğrudan ilişkilidir.

• Yaşlılık (emeklilik) aylığı: Yaş, prim günü ve sigortalılık süresi şartını tamamlayanlara
• Malullük aylığı: Çalışma gücünün en az %60'ını kaybedenlere
• Ölüm aylığı: Sigortalı vefat ettiğinde eş, çocuk ve belirli koşullarda anne-babaya

3. Genel sağlık sigortası (GSS)

Hastane ve poliklinik hizmetleri, ilaç, tıbbi malzeme, ağız ve diş sağlığı hizmetlerinin bir bölümü ile belirli şartlarda yardımcı üreme yöntemi tedavisi GSS kapsamındadır. Çalışan sigortalının bakmakla yükümlü olduğu eşi ve çocukları da bu güvenceden yararlanır.

4. İşsizlik sigortası

Kendi istek ve kusuru dışında işini kaybedenlere, son 120 gün kesintisiz prim ödemiş olmak ve son 3 yılda aşağıdaki gün sayısını doldurmak şartıyla ödenek verilir:

• 600 gün prim → 180 gün (6 ay) ödenek
• 900 gün prim → 240 gün (8 ay) ödenek
• 1.080 gün prim → 300 gün (10 ay) ödenek

Günlük ödenek, son 4 aylık brüt kazanç ortalamasının %40'ıdır ve brüt asgari ücretin %80'ini (2026'da aylık 26.424 TL) geçemez. Ödenekten yalnızca damga vergisi kesilir. İşten çıkış sonrası haklarınızı bütün olarak görmek için kıdem ve ihbar tazminatı rehberine de göz atın.

Emeklilik İçin Gün ve Yaş Şartları

Emeklilik için yaş, prim günü ve (bazı gruplarda) sigortalılık süresi şartlarının hepsinin birlikte sağlanması gerekir. Şartları belirleyen tarih, ilk sigorta girişinizin yapıldığı gündür.

2008 sonrası sigortalılarda yaş şartı, gün şartını tamamladığınız yıla göre belirlenir: şartlar 31.12.2035'e kadar tamamlanırsa kadın 58, erkek 60 yaş yeterlidir; 2036'dan sonra her birkaç yılda bir yaş artarak 2048'de kadın ve erkek için 65'e ulaşır. 4/c (memur) için gün şartı 9.000'dir. 4/a'da prim gününü dolduramayanlar, 25 yıl sigortalılık ve en az 5.400 günle daha ileri bir yaşta kısmi yaşlılık aylığı alabilir. Eksik gününüzü ve olası emeklilik tarihinizi görmek için e-Devlet'teki "4A Hizmet Dökümü" ve "Emeklilik Ne Zaman" hizmetlerini birlikte kullanın.

Hizmet Dökümü Nasıl Alınır ve Okunur?

SGK hizmet dökümü; hangi işyerlerinde, hangi tarihlerde, kaç gün ve hangi kazançla çalıştığınızı gösteren resmi kayıttır. Barkodlu çıktısı birçok başvuruda belge olarak kabul edilir.

1. turkiye.gov.tr adresinden e-Devlet şifresi, e-imza veya mobil imzayla giriş yapın.
2. Arama kutusuna "SGK Tescil ve Hizmet Dökümü" yazın ve hizmeti açın.
3. "Hizmet Dökümü" sekmesinden aylık ya da toplu dökümü seçin; isterseniz barkodlu PDF olarak indirin.

Dökümü okurken şu sütunlara dikkat edin:

• Prim günü: Her ay en fazla 30 gün yazılır. Tam çalıştığınız bir ayda 30'dan az gün varsa eksik gün nedenine bakın.
• Kazanç (PEK): Bildirilen brüt kazançtır. Bordronuzdaki brütten düşükse işveren eksik bildirim yapıyor olabilir; bu, ileride emekli aylığınızı düşürür.
• Belge türü: "01" tüm sigorta kollarına tabi normal çalışmayı gösterir. Emekliyken çalışanlarda sosyal güvenlik destek primi belge türü görülür.
• İşyeri sicil numarası ve meslek kodu: Yanlış işyeri ya da meslek görünüyorsa SGK'ya başvurun.

Dökümünüzü yılda en az iki kez kontrol edin. Çalıştığınız hâlde bildirilmeyen bir dönem fark ederseniz SGK'ya şikâyette bulunabilir veya iş mahkemesinde hizmet tespit davası açabilirsiniz. Bu dava, çalışmanın geçtiği yılın sonundan itibaren 5 yıl içinde açılmalıdır (5510 md. 86/8).

Eksik Gün Neden Yazılır?

Bir ayda 30 günden az prim bildiriliyorsa işveren, aylık prim ve hizmet belgesinde bir eksik gün nedeni kodu seçmek zorundadır. En sık görülen nedenler şunlardır:

• İstirahat (rapor): Hastalık raporlu günler. Bu günler için SGK geçici iş göremezlik ödeneği öder.
• Ücretsiz izin: Kendi isteğinizle aldığınız ücretsiz izin günleri prim gününe sayılmaz.
• Kısmi istihdam / puantaj: Yarı zamanlı çalışma veya çağrı üzerine çalışmada yalnızca çalışılan günler bildirilir.
• Devamsızlık ve disiplin cezası: İşe gelinmeyen günler.
• Ay içinde giriş veya çıkış: İşe ayın ortasında başladıysanız ilk ay eksik görünür.

Tam zamanlı ve kesintisiz çalıştığınız hâlde dökümde düzenli olarak eksik gün görüyorsanız, işverenin prim yükünü azaltmak için yanlış bildirim yapıyor olma ihtimali vardır. Bu durumda önce işverenden açıklama isteyin, sonuç alamazsanız SGK'ya başvurun.

Eksik Gün Tamamlama: Borçlanma Seçenekleri

Emeklilik için eksik gününüz varsa, kanunun saydığı bazı süreleri borçlanarak hizmet sürenize ekleyebilirsiniz. Borçlanma tutarı, taban (günlük 1.101 TL) ile tavan (günlük 9.909 TL) arasında sizin seçtiğiniz günlük kazanç üzerinden hesaplanır. 7566 sayılı Kanun ile 1 Ocak 2026'dan itibaren doğum dışındaki borçlanmalarda oran %32'den %45'e yükseldi.

Askerlik borçlanması için "Askerlik Borçlanması Talep Dilekçesi" e-Devlet'ten verilir; askerlik süresi Milli Savunma Bakanlığı kayıtlarından SGK tarafından sorgulanır. Tebliğden itibaren 1 ay içinde ödeme yapılmazsa borçlanma geçersiz olur ve yeniden başvurmak gerekir; bu durumda yeni dönemin daha yüksek tutarları uygulanır. Borçlanılan günler, sigorta başlangıcından önceye denk geliyorsa giriş tarihinizi de geriye çeker; bu da özellikle 2008 öncesi kademelere geçişte önemli bir avantaj olabilir. Doğum borçlanması ve doğumla ilgili diğer haklar için doğum izni rehberini inceleyebilirsiniz.

Genel Sağlık Sigortası (GSS) Primi ve Borcu

Herhangi bir yerden sağlık güvencesi olmayan vatandaşlar GSS kapsamında prim öder. Gelir testi yaptırmayan veya hane içi kişi başı geliri belirli eşiklerin üzerinde çıkanlar için en sık uygulanan aylık prim, brüt asgari ücretin %3'üdür: 33.030 × 0,03 = 990,90 TL. Hane içi kişi başı aylık geliri brüt asgari ücretin üçte birinden az olanların primi ise devlet tarafından ödenir (5510 md. 60/1-c-1).

• GSS borcunuzu e-Devlet'teki "SGK Genel Sağlık Sigortası Borç Sorgulama" hizmetinden görebilirsiniz.
• Gelir testine sosyal yardımlaşma vakfına başvurarak girebilirsiniz; sonuca göre borç yeniden hesaplanabilir.
• Borçlar SGK il müdürlüklerinde taksitlendirilebilir; yapılandırma kanunu çıkarsa gecikme zammı silinebilir.

İşveren SGK Teşvikleri

İşverenler bazı teşviklerle prim yükünü azaltabilir. Teşviklerin süresi ve koşulları kanun ve Cumhurbaşkanı kararlarıyla sık değiştiği için başvurudan önce SGK'nın güncel teşvik listesini kontrol etmek gerekir.

• 5510/81-ı Hazine desteği: 2026'da imalat dışı 2 puan, imalat 5 puan indirim.
• 4447 geçici 10. madde (6111 teşviki): İŞKUR'a kayıtlı işsiz kadın, genç (18-29 yaş) ve mesleki belgeli kişileri ilave istihdam eden işverenlere, kişinin durumuna göre 54 aya kadar işveren payı desteği.
• Engelli istihdamı: Kontenjan dahilinde veya gönüllü olarak engelli çalıştıran özel sektör işverenlerinin işveren payının tamamı Hazine tarafından karşılanır (4857 md. 30 / 5510 md. 81).
• Bölgesel ve yatırım teşvikleri: Yatırım teşvik belgesi olan işyerlerinde işveren payının bir kısmı belirli süre Hazine'ce üstlenilir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

1. Sigortasız çalışmayın: Kayıt dışı çalışma emeklilik ve sağlık güvencenizi ortadan kaldırır, iş kazasında tazminat almanızı zorlaştırır.
2. Bildirilen kazancı bordroyla karşılaştırın: Asgari ücretten bildirim yapılıp farkın elden ödenmesi emekli aylığınızı kalıcı olarak düşürür.
3. Borçlanmayı erteleyerek pahalılaştırmayın: Tutar her yıl asgari ücretle artar; ödeme gücünüz varsa erken başvurmak daha ucuzdur.
4. Statü değişikliğini planlayın: 4/a'dan 4/b'ye geçiş, gereken gün sayısını 7.200'den 9.000'e çıkarabilir.
5. GSS borcunu biriktirmeyin: Gelir testi yaptırmamak, hiç geliri olmayan kişilere bile prim borcu çıkarabilir.

Bordronuzun tamamını adım adım çözmek isterseniz maaş hesaplama rehberini, vergi tarafını görmek için 2026 vergi rehberini okuyabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Sonuç

SGK primleri maaşınızdan önemli bir kesinti gibi görünse de sağlık güvencesi, emeklilik, işsizlik ödeneği ve iş kazası güvencesinin karşılığıdır. 2026'da işçi kesintisi %15'te kalırken işveren payı %23,75'e, prim tavanı da asgari ücretin 9 katına çıktı. Bordronuzu, hizmet dökümünüzü ve eksik günlerinizi düzenli kontrol etmek; borçlanmayı zamanında yapmak ve statü değişikliklerini önceden hesaplamak emeklilik hakkınızı korumanın en etkili yoludur. Rakamları kendi ücretinizle görmek için SGK prim hesaplama aracını deneyin.